Czasem natomiast da się wyróżnić pewne trendy i tendencje praktykowane mniej lub bardziej świadomie przez różnych autorów w różnych dziełach. Większości pewnie znany jest podział na magię miękką, (tfu) twardą i al dente. Ale czy znacie jakieś inne klasyfikacje dotyczące innych aspektów światotwórstwa albo całych metod budowania uniwersów? Funkcjonują w tych dziedzinach jakieś słowa klucze, a może znacie całe artykuły lub książki o teoretycznym podejściu do światotwórstwa?
Chodzi o naukowe artykuły/publikacje, czy ogólne przewodniki?
Raczej ogólnie. Nie wiem, jaki charakter mają te publikacje naukowe.
Pytałam, bo znam kogoś, kto studiował jakiś kierunek związany z tym tematem, ale kojarzę też co najmniej jeden poradnik co krąży po sieci. Wrócę tu jak znajdę ![]()
Znaczy chodzi mi też o popularne ujęcia tego tematu, tak jak ten przykład z magiami.
Hm. To bardziej stosowane w kontekście dyskusji nad literaturą, ale kojarzę np. czynniki watsońskie i doylistowskie. W kontekście światów czy konkretnie fantastyki masz skalę ponuractwa świata i narracji (od noblebright do grimdarku), gdzie masz co najmniej kilka opracowanych skal i definicji:
Ja jakiś czas temu wrzucałam swój amatorski kompas odnośnie cech rozumnych/stereotypowych bohaterów i stworzeń fantastycznych, w ramach dyskusji na temat tego, czy czynienie z fikcyjnych stworzeń złożonych istot z motywacjami i charakterem zawsze ma sens.
U nas na grupce funkcjonuje dodatkowo pojęcie fal - czyli klasyfikacja relacji gatunku i narracji tekstu do zawartego w nim lore. Podobnie, choć szerzej i bardziej uniwersalnie omawia temat ten wątek. Jest też poradnik kartograficzny i wątek poradnikowy fikcyjnej urbanistyki (właściwie duża część działu research i meta-światotwórstwo tu na forum jest poświęcone różnym poradnikom dotyczącym poszczególnych aspektów światotwórstwa, typu “jak zrobić X”, więc jeśli szukasz takich poradników to zdecydowanie są, jak coś bardziej kompleksowego, to mówię, mogę poszukać bo na pewno coś było).
Mniej więcej takie rzeczy właśnie miałem na myśli. Może poza tymi stricte poradnikowymi rzeczami odnośnie do map i miast oraz fal/warstw światotwórstwa, bo dotyczą one ściśle procesu kreowania konkretnych elementów uniwersum czy też budowania wokół niego narracji. Te wcześniej wymienione podziały mają charakter bardziej opisowy, to znaczy analizują już istniejące twory fantastyczne (zajmują się efektem, a nie procesem twórczym ani prezentacją świata).
Jakiś czas temu, czytając różne opinie ludzi o światach fantastycznych (również na Conworldawce), zauważyłem pewną rozbieżność w interpretowaniu “stopnia rozbudowania” świata. W mojej ocenie tę kwestię można by rozpatrywać dwukierunkowo (czy też dwuosiowo), co pozwoliłoby uniknąć pewnych nieporozumień czy niezasadnych (w mojej ocenie) zestawień. Zastanawiałem się, czy ktoś już podejmował temat pewnych rozróżnień w tej dziedzinie (jak i jej pokrewnych), stąd moje pytanie.



